Voor clinici en onderzoekers

Klinische analyse

Voor een werkende clinicus is de hoofdvraag bij Dutch Protocol-literatuur: hoe verhouden de drie pivotale Amsterdamse publicaties (Cohen-Kettenis & van Goozen 1998, Delemarre-van de Waal & Cohen-Kettenis 2006, de Vries et al. 2014) zich tot de hedendaagse evidence-base? De volgende drie observaties geven richting.

Ten eerste: de Vries 2014 (n=55) is geen prospectieve gerandomiseerde studie maar een cohort-vergelijking zonder controlegroep, met uitval en zonder pre-registratie. Carmichael et al. (2021), de Britse poging tot replicatie in de Tavistock Early Intervention Study, toonde geen psychologische verbetering op CBCL/YSR-uitkomstmaten — een resultaat dat de Amsterdamse bevindingen niet bevestigt.¹ Ten tweede: de vier grote evidence-reviews (NICE 2020, COHERE 2020, SBU 2022, Cass 2024) classificeren de bewijsbasis voor GnRHa en CSH bij minderjarigen onafhankelijk als "zeer lage zekerheid" (GRADE).² Ten derde: de hedendaagse adolescente populatie verschilt fundamenteel van het oorspronkelijke n=55-cohort: vaker biologisch vrouwelijk, vaker later onset, vaker hoge psychiatrische comorbiditeit.

Voor klinische besluitvorming betekent dit dat een werkend protocol moet expliciteren (i) op welke evidence het zich baseert, (ii) hoe het omgaat met de GRADE-classificatie "zeer lage zekerheid", (iii) hoe de criteria zich verhouden tot de Amsterdamse oorspronkelijke inclusie-/exclusiecriteria, en (iv) welke uitkomstmaten worden gebruikt voor evaluatie. Een gestructureerde route door deze bronnen volgt in de zeven onderstaande secties.