Studies › 2014 · Laatst herzien 2026-05-16
de Vries et al. (2014) — de Amsterdam-studie
Young adult psychological outcome after puberty suppression and gender reassignment. Pediatrics. 2014;134(4):696–704. Auteur: Annelou de Vries. Positie in chronologie: tijdlijn 2014.
Samenvatting
Prospectieve follow-up van 55 jongvolwassenen die het volledige Dutch Protocol hadden doorlopen — GnRHa, cross-sex hormonen en geslachtsbevestigende chirurgie. Eén jaar postoperatief (gemiddelde leeftijd 20,7) was de genderdysforie verdwenen, was het welzijn vergelijkbaar met leeftijdsgenoten en rapporteerde geen enkele deelnemer spijt. De studie is het centrale empirische citaat voor de internationale adoptie van het protocol.
1. Design
| Type | Prospectieve cohortstudie |
|---|---|
| Steekproef T0 | n = 70 |
| Steekproef T2 | n = 55 (29 MtF / 26 FtM) |
| Uitval | 15 (waarvan 1 overlijden door postoperatieve complicatie) |
| Meetmomenten | T0 (pre-GnRHa), T1 (start hormonen), T2 (≥ 1 jr postoperatief) |
2. Belangrijkste uitkomsten
- Genderdysforie (UGDS) opgelost bij T2.
- Lichaamsbeeld (Body Image Scale): significante verbetering.
- Psychologisch functioneren vergelijkbaar met leeftijdsgenoten in algemene bevolking.
- 0% gerapporteerde spijt of detransitie.
- Eén deelnemer overleed aan postoperatieve necrotiserende fasciitis na vaginoplastiek.
3. Door auteurs vermelde beperkingen
- Geen controlegroep.
- Beperkte generaliseerbaarheid (single-centre, geselecteerd cohort).
- Mogelijke ondervertegenwoordiging van slechter functionerende patiënten in uitval.
- Follow-up beperkt tot 1 jaar postoperatief.
4. Latere kritiek
De studie is op meerdere punten methodologisch bekritiseerd, met name door Michael Biggs (Oxford, 2022) en Susan Bewley et al. (BMJ, 2019). Zie /studies/methodologische-kritiek/. De Cass Review (2024) classificeert het bewijsniveau dat aan deze studie ontleend kan worden als "lage tot zeer lage zekerheid".1
Zie ook
- Personenregister — Annelou de Vries, Michael Biggs.
- Tijdlijn 2014 — publicatie in chronologisch verband.
- Vorige publicatie: de Vries 2011 — eerste follow-up.
- Detailanalyse uitval (15 van 70): Sample size en uitval.
- Methodologische herevaluatie: Biggs 2023, Methodologische kritiek.
- Replicatieproblemen: Replicatiepogingen, Tavistock GIDS (VK).
- Systematische evaluatie: Cass Review 2024, SBU 2022.
- Bredere context: Follow-up-studies overzicht.
- FAQ · Begrippenlijst.
Voetnoten
- Cass H. Independent review of gender identity services for children and young people: final report. NHS England; april 2024. Appendix 8 (systematische review University of York).