Persmap · Laatst herzien 2026-05-16
Persmap
Voor journalisten, redacties en onderzoekers: kerncijfers, kernclaim, achtergrondbronnen en contactinformatie.
Kernclaim van dit dossier
Het Dutch Protocol — een gefaseerd traject met puberteitsremmers, cross-sex hormonen en chirurgie bij adolescenten — is gebouwd op één Nederlandse cohortstudie (n=55, 2014) zonder controlegroep en zonder gerandomiseerde verificatie. Op die basis is het wereldwijd toegepast op tienduizenden minderjarigen. Onafhankelijke evaluatoren (NICE 2020, SBU 2022, COHERE 2020, Cass 2024, Ukom 2023) classificeren de bewijsbasis als "zeer lage zekerheid". Nederland — het land van herkomst — heeft als enige uitvinder nog geen onafhankelijke evidence-review uitgevoerd.
Kerncijfers
| Cijfer | Context |
|---|---|
| 1987 | Eerste GnRHa-behandeling bij een 13-jarige adolescent (VUmc), zonder formeel protocol |
| 1998 | Eerste publicatie (Cohen-Kettenis & van Goozen) — casereport |
| 2006 | Formele protocolbeschrijving (Delemarre & Cohen-Kettenis) |
| n = 70 | Eerste follow-upstudie (de Vries 2011) |
| n = 55 | "Amsterdam-studie" (de Vries 2014) — de wereldwijde evidence-basis |
| 0 | RCT's die het protocol ondersteunen |
| 96–98% | Continuatie van GnRHa naar CSH — "diagnostische pauze" bestaat niet |
| ~7,8% | ASS-comorbiditeit in oorspronkelijk VUmc-cohort; internationaal vele malen hoger |
| 5.000+ | Verwijzingen per jaar naar Tavistock GIDS (VK) op piek 2021/22 |
| 2024-03 | NHS England trekt routinematige GnRHa-vergoeding in |
| 2024-04 | Cass Review eindrapport — internationale wending |
| 2022-2027 | ZonMw-onderzoeksprogramma transgenderzorg NL (loopt nog) |
Onderwerpen waarop deze site bronnen levert
- Het protocol — wat het claimt, en wat de aannames werkelijk zijn.
- Wetenschappelijke basis — de smalle evidence-basis blootgelegd.
- Evaluaties — Cass, SBU, COHERE, Karolinska, Ukom, Florida, Levine, WPATH Files.
- Internationale uitrol + vergelijkende tabel.
- Kritiek, schade, juridische strijd.
- Tijdlijn · Personenregister · Begrippenlijst.
Toon en methodologie
De site is een kritisch onderzoeksproject — niet neutraal, wel bron-getrouw. Iedere claim heeft een Vancouver-voetnoot. Onafhankelijke systematische reviews wegen zwaarder dan publicaties van de oorspronkelijke kliniek. Volledige verantwoording op /methodologie/. De positie van Amsterdam UMC krijgt een eigen, integraal weergegeven pagina: /debat/reactie-vumc-amsterdam-umc/.
Contact
Stichting Genderinfo i.o. — redactie. Voor inhoudelijke vragen, achtergrondgesprekken of correcties: zie /contact/. Reactietermijn op redactionele vragen: binnen 48 uur.
Zie ook
- Voor journalisten — uitgebreidere ingang met checklists en valkuilen.
- Hoe deze site te citeren.
- Over deze site.