Studies › Methodologie · Laatst herzien 2026-05-16
Methodologische kritiek
Samenvatting
Peer-reviewed kritiek op de Nederlandse bewijsbasis richt zich op drie punten: (1) het ontbreken van controlegroepen en randomisatie, (2) selectieve uitval en validiteit van meetinstrumenten in het de Vries 2014-cohort, en (3) beperkte generaliseerbaarheid naar latere verwijspopulaties met andere demografische profielen. De voornaamste auteurs zijn Biggs (2022, 2023), Levine et al. (2022) en Abbruzzese et al. (2023).
1. Michael Biggs (Oxford, 2022 / 2023)
Biggs publiceerde in 2022 een gedetailleerde herevaluatie van de Vries 2011 en de Vries 2014 in Journal of Sex & Marital Therapy.1 Belangrijkste punten:
- De effectgrootte op psychologisch functioneren wordt deels bepaald door één deelnemer.
- De UGDS gebruikt verschillende formuleringen voor MtF en FtM, wat T0-/T2-vergelijking compliceert.
- Uitval was niet at-random; slechter functionerende patiënten zijn mogelijk ondervertegenwoordigd bij T2.
Zie ook /evaluaties/biggs-puberty-blocker-overzicht/ voor zijn volledige publicatieoverzicht.
2. Stephen Levine, E. Abbruzzese, Julia Mason (2022)
In Journal of Sex & Marital Therapy beargumenteren Levine, Abbruzzese en Mason dat de informed-consentstructuur van het Dutch Protocol niet toereikend is voor besluitvorming over irreversibele interventies bij minderjarigen, gezien onvolledige kennis van lange-termijneffecten.2 Hun volledige werk is samengevat onder /evaluaties/levine-kritieken/.
3. Abbruzzese, Levine, Mason (2023) — "Generaliseerbaarheid"
In een vervolgartikel betogen de auteurs dat de oorspronkelijke Nederlandse populatie — vroeg-onset, niet onderhevig aan ROGD-patronen, zonder uitgesproken ASS-comorbiditeit — substantieel verschilt van de hedendaagse populatie in internationale klinieken. Toepassing van het protocol op die andere populatie verminderde volgens de auteurs de externe validiteit.3
4. Bewley, Cass en de NICE-reviews
De systematische reviews van NICE (2020) en de Cass Review (2024) klasseren het bewijs als "zeer lage zekerheid" volgens GRADE; dit oordeel is in 2020 in The BMJ ook onderschreven door Susan Bewley et al. in een column over informed consent bij adolescenten.4
Zie ook
- Bekritiseerde studies: de Vries 2011, de Vries 2014
- Specifieke kritiek per auteur: Biggs, Levine c.s.
- Uitvalanalyse: Sample size en uitval
- Replicatieproblemen: Replicatiepogingen
- Systematische evaluaties: Cass Review, SBU
- Breder debat: Wetenschappelijke kritiek
- Personenregister — Biggs, Levine, Abbruzzese, Mason, Bewley.
- Tijdlijn — kritiekpublicaties in chronologie.
- Originele publicaties — volledige bibliografie.
- FAQ · Begrippenlijst.
Voetnoten
- Biggs M. The Dutch Protocol for juvenile transsexuals: origins and evidence. J Sex Marital Ther. 2023;49(4):348–68.
- Levine SB, Abbruzzese E, Mason JW. Reconsidering informed consent for trans-identified children, adolescents, and young adults. J Sex Marital Ther. 2022;48(7):706–27.
- Abbruzzese E, Levine SB, Mason JW. The myth of "reliable research" in pediatric gender medicine. J Sex Marital Ther. 2023;49(6):673–99.
- Bewley S, McCartney M, Meads C, Rodgers A. Sex, gender and medical data. BMJ. 2021;372:n735.