Studies › 2006 · Laatst herzien 2026-05-16
Delemarre-van de Waal & Cohen-Kettenis (2006)
Clinical management of gender identity disorder in adolescents: a protocol on psychological and paediatric endocrinology aspects. Eur J Endocrinol. 2006;155(S1):S131–7.
Samenvatting
Dit artikel uit 2006 vormt de formele codificatie van het Dutch Protocol. Het beschrijft inclusiecriteria, diagnostische procedures, leeftijdsgrenzen (Tanner-stadium 2 voor GnRHa, 16 jaar voor cross-sex hormonen, 18 jaar voor chirurgie) en farmacologische details, waaronder de doseringsschema's voor triptoreline. Het blijft de meest geciteerde primaire beschrijving van het protocol.
1. Inhoud van de publicatie
- Diagnostische criteria volgens DSM-IV-TR.
- Multidisciplinaire opzet (kinderpsychiater, klinisch psycholoog, kinderendocrinoloog).
- Inclusie- en exclusiecriteria — zie /protocol/inclusiecriteria/.
- Doseringsschema's voor triptoreline en leuproreline.
- Aanbevelingen voor follow-up en monitoring.
2. Methodologische status
De publicatie is een klinisch protocol, geen empirische studie: zij beschrijft de werkwijze, niet de uitkomsten. Empirische onderbouwing volgde in 2011 (de Vries et al., 1-jaars follow-up) en 2014 (de Vries et al., n=55-cohort).
3. Beperkingen
- Geen gerandomiseerde of gecontroleerde opzet.
- Steekproef beschreven in algemene termen; aantallen niet gespecificeerd.
- Geen formele meta-analyse of evidence-grading.
Kritische noot
Dit artikel is veelvuldig geciteerd als onderbouwing voor het Dutch Protocol, maar bevat zelf geen uitkomstgegevens. Het is een beschrijving van werkwijze. Toen het in 2006 in een Endocrine Society-supplement verscheen, was er nog geen prospectief follow-uponderzoek beschikbaar. De combinatie van protocolbeschrijving + supplementpublicatie + ontbrekende uitkomstdata is door critici aangewezen als bron voor de "evidence gap" die in latere reviews wordt vastgesteld.1
Zie ook
- Vorige publicatie: Cohen-Kettenis & van Goozen 1998 — eerste casus
- Volgende publicatie: de Vries et al. 2011 — eerste follow-up
- De drie behandelfasen die hier worden vastgelegd: De drie fasen
- Leeftijdsdrempels uit dit artikel: Leeftijdscriteria
- Exclusiecriteria uit dit artikel: Exclusiecriteria
- Methodologische kritiek: Biggs 2023
- Personenregister — Delemarre, Cohen-Kettenis.
- Tijdlijn 2006 — publicatie in chronologie.
- Originele publicaties — volledige bibliografie.
- FAQ · Begrippenlijst.
Voetnoten
- Biggs M. The Dutch Protocol for juvenile transsexuals: origins and evidence. J Sex Marital Ther. 2023;49(4):348–68.