Medische behandeling van genderdysforie bij tieners
Het Dutch Protocol verkoopt puberteitsremmers als pauzeknop. Apotheker Leontien Bakermans laat zien dat het zware medicatie is met permanente gevolgen — en dat de psychische problemen er niet door verdwijnen.
Geen geslachtsverandering, maar cosmetische nabootsing
Genderdysforie is het psychische leed dat ontstaat als iemand zich niet thuis voelt bij het eigen biologische geslacht. De medische industrie biedt daar een drietrapsraket op aan: puberteitsremmers, cross-sekshormonen en operaties. Het woord "geslachtsverandering" is misleidend. Elk van de tientallen biljoenen lichaamscellen blijft XX of XY. Wat overblijft is een chirurgisch en hormonaal aangepast lichaam dat het andere geslacht imiteert, met levenslange medicatie als prijs.
Het Dutch Protocol — bedacht in Amsterdam, geëxporteerd naar de wereld
Het zogenaamde Dutch Protocol werd ontwikkeld bij het VUmc en is wereldwijd gekopieerd. De redenering: geef kinderen vanaf elf jaar puberteitsremmers, dan hebben ze "tijd om na te denken". Bakermans citeert de officiële lezing: "Deze periode bedoeld is om rustig na te denken of je de stap naar het leven in het andere geslacht echt wil zetten."
In de praktijk stapt vrijwel ieder kind dat aan de remmers gaat door naar cross-sekshormonen. De pauzeknop is geen pauze, het is de eerste trede van een trap zonder leuning terug.
Puberteitsremmers zijn geen vitaminepilletjes
GnRH-agonisten zoals triptoreline zetten de hele hormoonhuishouding uit. Ze worden ook gebruikt bij prostaatkanker bij oudere mannen. Bij kinderen leiden ze tot verminderde botdichtheid, verstoorde hersenontwikkeling en bij vroege start tot blijvende onvruchtbaarheid. Wie de remmer combineert met cross-sekshormonen vóór de eigen puberteit voltooid is, mist niet alleen kinderen, maar ook de mogelijkheid van een orgasme. De voorlichting hierover is doorgaans karig.
Psychische comorbiditeit wordt weggewuifd
De groep tieners die zich vandaag meldt bij genderklinieken is psychisch zwaar belast. Autisme, angststoornissen, depressie, eetstoornissen, jeugdtrauma en suïcidaliteit zijn oververtegenwoordigd. In plaats van eerst die problemen te behandelen, krijgt de genderwens voorrang. Bakermans schrijft kort en hard: "Kijk naar de onderliggende problematiek en behandel de psychische aandoeningen."
Dat gebeurt in de meeste Nederlandse klinieken niet.
Het 80-90 procent probleem
Onderzoek vóór de huidige protocollen liet keer op keer zien dat genderdysforie bij kinderen vaak vanzelf overgaat: "80 à 90 procent van de kinderen komt over genderdysforie heen."
De meesten worden homoseksuele of biseksuele volwassenen die zich verzoend hebben met hun lichaam. Wie hen op hun elfde aan puberteitsremmers zet, sluit dat natuurlijke pad af. Wat begint als verkenning eindigt als medisch traject.
Geen informed consent bij 14-jarigen
Een tiener die net leert wat een hypotheek is, wordt geacht een beslissing te nemen over levenslange onvruchtbaarheid, orgasmeverlies en chirurgische ingrepen. Bakermans: "Het valt te betwijfelen of een kind van 14 of 15 jaar de langetermijnrisico's kan begrijpen."
De Britse Bell vs Tavistock zaak en de Zweedse Karolinska-omslag bevestigen dat ook rechters en medische instituten dit nu inzien.
Het bewijs verdampt
De claim dat medische transitie psychisch leed wegneemt, hangt aan dun draad. Zweedse register-onderzoeken laten zien dat het suïciderisico na operatie hoog blijft. De Finse en Britse heroverwegingen wijzen dezelfde kant op. Bakermans vat het samen: "Behandeling met puberteitsblokkers geen verbetering in het psychologisch functioneren teweegbracht."
Wat in Nederland nog standaardzorg heet, wordt in vergelijkbare landen teruggedraaid.
Rapid Onset en sociale besmetting
Sinds 2012 explodeert het aantal aanmeldingen, vooral van tienermeisjes zonder eerdere geschiedenis van dysforie. Vriendinnenclubs komen en passant uit als trans of non-binair. TikTok, Tumblr en Discord-servers leveren de scripts. Wie dit "sociale besmetting" noemt, krijgt het verwijt transfoob te zijn — maar de epidemiologische curve laat zich niet wegpraten.
Wat dan wel
Een tiener met genderdysforie verdient een grondige psychiatrische evaluatie, behandeling van comorbiditeit, tijd, en het recht om te ontdekken wat onder de dysforie ligt zonder dat de farmacie meteen klaarstaat. Bakermans pleit voor terughoudendheid, niet voor wreedheid. Niets doen is bij dit soort medicatie vaker barmhartiger dan iets doen.
Bronvermelding
Dit artikel is een bewerking van "Medische behandeling van genderdysforie bij tieners" door Leontien Bakermans, gepubliceerd op genderpunt.nl op 19 april 2021.