CASS-REACTIES

Nederland en de Cass Review: Kamerbrief en Gezondheidsraad

De Cass Review verscheen in april 2024. Dit stuk zet op een rij wat het rapport zelf schrijft en hoe de Nederlandse minister en de Gezondheidsraad daarop reageerden.

Wat de Cass Review schrijft

NHS England stelde de Cass Review in het najaar van 2020 in; het eindrapport verscheen in april 2024. Hilary Cass noemt het terrein in haar voorwoord "an area of remarkably weak evidence", vertaald een gebied met opvallend zwak bewijs (bron). Het rapport beveelt een model met regionale centra en een brede, holistische beoordeling aan (bron) en beveelt aan dat jongeren een brede beoordeling krijgen met screening op onder meer autisme en een beoordeling van hun psychische gezondheid.

Over het Nederlandse model schrijft Cass dat de oorspronkelijke Nederlandse groep minder bijkomende psychische problemen had (ongeveer 33 procent) dan de verwezen jongeren in Finland en het Verenigd Koninkrijk, en dat de aanpak daarna is uitgebreid naar een bredere groep adolescenten die niet aan de criteria van de oorspronkelijke Nederlandse studie zou hebben voldaan (bron).

De reactie van de minister

In haar Kamerbrief van 4 juni 2024 schreef minister Dijkstra voor Medische Zorg dat de Cass Review significante verschillen vaststelt tussen de Nederlandse aanpak en de werkwijze van de Britse Tavistock-kliniek, dat de situatie in het Verenigd Koninkrijk niet één op één te vergelijken is met die in Nederland en dat de conclusies van de Cass Review, waar relevant voor de Nederlandse context, worden meegenomen in de herziening van de kwaliteitsstandaard. De brief informeerde de Kamer ook over de onderzoeksopdracht aan de Gezondheidsraad (bron).

Het advies van de Gezondheidsraad

De Gezondheidsraad noemt in zijn advies van 30 juni 2026 de bewijskracht voor de effecten van de behandeling laag tot zeer laag, maar het zorgproces in Nederland zorgvuldig ingericht. De raad ziet geen aanleiding om de zorg anders in te richten, al zijn de effecten op cognitie, vruchtbaarheid en de lange termijn nog onvoldoende onderzocht (bron). Volgens de raad zijn de Engelse literatuur en gegevens waarop de Cass Review steunt niet zonder meer van toepassing op Nederland, omdat de zorg in Engeland anders was ingericht (bron). Buitenlandse deskundigen, onder wie Hilary Cass, en deskundigen van het Amsterdam UMC werden gehoord, maar namen niet deel aan de beraadslaging (bron).

Detransitie

De Cass Review concludeert dat het percentage mensen dat na hormoonbehandeling detransitioneert onbekend is, omdat langlopend vervolgonderzoek ontbreekt (bron). Ook de Gezondheidsraad schrijft dat over het aantal gevallen van spijt geen definitieve conclusies kunnen worden getrokken, vanwege de veelal korte follow-upduur en de substantiële uitval in studies (bron).